Στις 24 Σεπτεμβρίου 1915, ο Αλέξανδρος Ζαΐμης ανέλαβε την πρωθυπουργία της Ελλάδας, σε μια κρίσιμη καμπή της ελληνικής ιστορίας κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και του Εθνικού Διχασμού. Η περίοδος αυτή χαρακτηριζόταν από έντονες εσωτερικές συγκρούσεις και σημαντικά διλήμματα για την πορεία της χώρας.
Το Πολιτικό Σκηνικό το 1915
Η πολιτική ατμόσφαιρα στην Ελλάδα το 1915 ήταν ιδιαίτερα τεταμένη, λόγω των διαφορετικών απόψεων του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και του Ελευθέριου Βενιζέλου σχετικά με τη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο. Ο Βενιζέλος επιθυμούσε την είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ (Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία), ενώ ο βασιλιάς υποστήριζε την ουδετερότητα, θεωρώντας ότι μια γερμανική νίκη θα εξυπηρετούσε καλύτερα τα συμφέροντα της χώρας.
Η Πρωθυπουργία του Ζαΐμη
Ο Ζαΐμης, γνωστός για τις μετριοπαθείς και ουδέτερες απόψεις του, ανέλαβε την πρωθυπουργία ακριβώς μετά την παραίτηση του Βενιζέλου. Η εντολή του βασιλιά ήταν να διατηρήσει την ουδετερότητα της Ελλάδας στον πόλεμο, παρά την αυξανόμενη πίεση από τους Συμμάχους. Παρά το γεγονός ότι ο Ζαΐμης ήταν προσωπικά υπέρ των Συμμάχων, οι πιέσεις από τον βασιλιά τον ανάγκασαν να συνεχίσει την πολιτική της ουδετερότητας, επιτρέποντας όμως ταυτόχρονα στους Συμμάχους να χρησιμοποιήσουν τη Θεσσαλονίκη ως βάση για τη βοήθεια της Σερβίας.
Οι Πιέσεις από τους Συμμάχους
Οι Σύμμαχοι προσπάθησαν να πιέσουν την Ελλάδα να εισέλθει στον πόλεμο, προσφέροντας την Κύπρο ως αντάλλαγμα για τη συμμετοχή της χώρας. Ο Ζαΐμης, παρά τη θετική διάθεση για διαπραγμάτευση, αρνήθηκε την προσφορά στις 20 Οκτωβρίου 1915, εξηγώντας ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να αλλάξει την ουδέτερη στάση της.
Το Τέλος της Κυβέρνησης Ζαΐμη
Η πολιτική του Ζαΐμη, αν και προσπάθησε να εξισορροπήσει τις αντιπαραθέσεις, απέτυχε να λάβει την υποστήριξη της Βουλής. Στις 4 Νοεμβρίου 1915, η κυβέρνησή του υπέστη ήττα σε ψηφοφορία στη Βουλή και ο Ζαΐμης αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Η χώρα οδηγήθηκε σε νέες εκλογές, οι οποίες κατέληξαν σε περαιτέρω διχασμό, με τον Εθνικό Διχασμό να γίνεται πιο έντονος.
Η πρωθυπουργία του Αλέξανδρου Ζαΐμη στις 24 Σεπτεμβρίου 1915 ήταν μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Αν και προσπάθησε να κρατήσει την Ελλάδα ουδέτερη και να αποφύγει την καταστροφική σύγκρουση που ήρθε με τον Εθνικό Διχασμό, οι εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις τελικά τον ανάγκασαν να παραιτηθεί, αφήνοντας τη χώρα βαθιά διαιρεμένη.