Συμπεριφορά, Είδη και Τρόποι Αποφυγής.

Τα φίδια είναι ερπετά που συναντώνται σε όλο τον κόσμο και παίζουν σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα ως θηρευτές τρωκτικών και άλλων παρασίτων. Παρόλο που τα περισσότερα είδη δεν είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο, πολλοί φοβούνται την παρουσία τους, ιδιαίτερα κοντά σε κατοικίες. Σε αυτό το άρθρο, θα αναλύσουμε τις συνήθειες των φιδιών, τα πιο συνηθισμένα είδη που συναντάμε στην Ελλάδα και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αποτρέψουμε την είσοδό τους στις αυλές μας.

1. Τα φίδια στην Ελλάδα: Είδη και χαρακτηριστικά

Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 23 είδη φιδιών, εκ των οποίων μόνο 7 είναι δηλητηριώδη. Τα πιο γνωστά φίδια που συναντώνται στη χώρα είναι:

• Οχιά (Vipera ammodytes): Το πιο επικίνδυνο φίδι στην Ελλάδα, με χαρακτηριστικό τριγωνικό κεφάλι και μικρό κέρατο στη μύτη.
• Σαΐτα (Dolichophis caspius): Ένα από τα ταχύτερα φίδια στην Ευρώπη, μη δηλητηριώδες, αλλά αρκετά επιθετικό αν απειληθεί.
• Δενδρογαλιά (Hierophis gemonensis): Μη δηλητηριώδες φίδι που προτιμά τις θαμνώδεις περιοχές και τα δέντρα.
• Λαφιάτης (Elaphe quatuorlineata): Ένα μεγάλο μη δηλητηριώδες φίδι που βοηθά στον έλεγχο του πληθυσμού των τρωκτικών.
• Σπιτόφιδο (Zamenis situla): Ένα από τα πιο όμορφα φίδια της Ελλάδας, με χαρακτηριστικά κόκκινα και μαύρα σχέδια.

Τα περισσότερα φίδια αποφεύγουν την ανθρώπινη επαφή και προσπαθούν να κρυφτούν όταν νιώσουν κίνδυνο.

2. Γιατί τα φίδια έρχονται στις αυλές μας;

Τα φίδια προσελκύονται σε κατοικημένες περιοχές κυρίως για τρεις λόγους:

1. Τροφή: Αν υπάρχουν πολλά τρωκτικά (ποντίκια, αρουραίοι) στην αυλή, τα φίδια θα ακολουθήσουν για να τα κυνηγήσουν.
2. Καταφύγιο: Περιοχές με πυκνή βλάστηση, ξύλα, πέτρες, σωρούς από φύλλα ή ακαθάριστους κήπους προσφέρουν ασφαλή μέρη για τα φίδια να κρυφτούν.
3. Νερό: Σε περιόδους ξηρασίας, τα φίδια αναζητούν πηγές νερού, όπως ποτίστρες, λιμνούλες και δοχεία με στάσιμο νερό.

3. Πώς να αποτρέψουμε τα φίδια από τις αυλές μας

Για να μειώσουμε τις πιθανότητες να εμφανιστούν φίδια στην αυλή μας, μπορούμε να ακολουθήσουμε ορισμένα βασικά προληπτικά μέτρα:

Α) Καθαρισμός του εξωτερικού χώρου

• Κρατάμε την αυλή καθαρή: Αφαιρούμε φύλλα, ξύλα, πεσμένα κλαδιά και πέτρες όπου μπορούν να κρυφτούν τα φίδια.
• Κουρεύουμε το γρασίδι τακτικά: Τα φίδια προτιμούν περιοχές με ψηλά χόρτα όπου μπορούν να κρυφτούν.
• Απομακρύνουμε τα σκουπίδια: Τα σκουπίδια και οι σωροί από υλικά δημιουργούν κρυψώνες για φίδια αλλά και για τρωκτικά.

Β) Μείωση της προσέλκυσης τροφής

• Έλεγχος των τρωκτικών: Τα φίδια έρχονται όπου υπάρχει τροφή, οπότε αν μειώσουμε τα ποντίκια και τους αρουραίους, θα μειώσουμε και την πιθανότητα να εμφανιστούν φίδια.
• Φροντίζουμε τα πουλερικά και τα κατοικίδια: Οι κόκκοι τροφής που αφήνουμε για κοτόπουλα ή γάτες μπορεί να προσελκύσουν τρωκτικά, που με τη σειρά τους θα προσελκύσουν φίδια.
• Σφραγίζουμε τις αποθήκες τροφίμων: Αν έχουμε αποθήκες με σιτηρά ή ζωοτροφές, πρέπει να τις διατηρούμε καλά σφραγισμένες.

Γ) Αποτροπή της εισόδου φιδιών

• Κλείνουμε τυχόν ανοίγματα: Τα φίδια μπορούν να μπουν σε αποθήκες, υπόστεγα και ακόμα και σε σπίτια μέσω μικρών σχισμών. Ελέγχουμε και σφραγίζουμε τρύπες ή χαραμάδες.
• Τοποθέτηση φιδόφραχτων: Υπάρχουν ειδικά δίχτυα ή περιφράξεις με λεπτή σήτα που εμποδίζουν τα φίδια να εισέλθουν στην αυλή.
• Φύτευση φυτών που απωθούν τα φίδια: Μερικά φυτά όπως η λεβάντα, το σκόρδο και ο δυόσμος λέγεται ότι λειτουργούν αποτρεπτικά για τα φίδια.

Δ) Χρήση φυσικών και χημικών απωθητικών

• Φυσικά απωθητικά: Σκόρδο, κρεμμύδι, πιπέρι καγιέν και άλλα ισχυρά αρωματικά φυτά μπορούν να αποθαρρύνουν τα φίδια.
• Ειδικά χημικά απωθητικά: Υπάρχουν στο εμπόριο σπρέι ή κόκκοι που περιέχουν ουσίες που απωθούν τα φίδια.

4. Τι να κάνουμε αν δούμε φίδι στην αυλή

Αν εντοπίσουμε ένα φίδι στην αυλή μας:

1. Διατηρούμε την ψυχραιμία μας και δεν κάνουμε απότομες κινήσεις.
2. Δεν προσπαθούμε να το σκοτώσουμε, γιατί μπορεί να επιτεθεί αν νιώσει απειλή.
3. Απομακρύνουμε παιδιά και κατοικίδια από την περιοχή.
4. Καλέστε έναν ειδικό ή την πυροσβεστική (199) αν το φίδι είναι δηλητηριώδες ή αν βρίσκεται σε επικίνδυνο σημείο.
5. Χρησιμοποιούμε μια μακριά σκούπα ή ξύλο για να το οδηγήσουμε έξω από την αυλή, αν ξέρουμε ότι δεν είναι επικίνδυνο.

Τα φίδια είναι σημαντικά για τη φύση και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν αποτελούν πραγματική απειλή. Ωστόσο, αν δεν θέλουμε να τα συναντούμε στις αυλές μας, είναι απαραίτητο να διατηρούμε καθαρό και οργανωμένο τον εξωτερικό μας χώρο, να μειώνουμε την παρουσία τρωκτικών και να λαμβάνουμε μέτρα για την αποτροπή της εισόδου τους. Αν βρούμε κάποιο φίδι, η ψυχραιμία και η σωστή αντιμετώπιση είναι το κλειδί για την ασφάλειά μας.